İşveren fazla çalışma yaptırıp izin kullandırmıyorsa, öncelikle bu durumu yazılı olarak talep etmek ve belgelemek önemlidir. İş Kanunu’na göre fazla çalışma karşılığında ya ek ücret ödenmeli ya da işçinin talep etmesi durumunda izin verilmelidir. Eğer işveren bu yükümlülüğünü yerine getirmezse, resmi makamlara başvurarak haklarınızın korunmasını sağlayabilirsiniz.
Fazla çalışma süresi, haftalık çalışma süresinin üzerinde yapılan çalışmalardır ve genellikle saat başına %50 fazla ücret ödenir. İşveren, bu fazla süreleri izne çevirmeyi kabul edebilir veya ücretini ödeyebilir. İzin kullandırmama durumunda işçi, ilgili iş mahkemesine başvurabilir veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na şikayette bulunabilir.
Örneğin, bir işçi normal çalışma süresi dışında 20 saat fazla mesai yaptı fakat işveren bu süre için ücret ödemedi ve izin vermedi. İşçi, bunu yazılı olarak talep etti ancak sonuç alamadıysa, topladığı yazılı talep ve bordro gibi belgelerle İş Mahkemesi’ne başvurabilir. Mahkeme işvereni fazla mesai ücretini ödemeye veya izin vermeye zorlayabilir.
Bu süreçte işçinin haklı fesih hakkı doğabilir. İşveren fazla mesai ücretlerini ödemez ve izin hakkını tanımazsa, işçi haklı nedenle sözleşmesini feshederek kıdem ve ihbar tazminatını talep edebilir. Hakların korunması için yazılı kayıt tutmak ve resmi başvurular yapmak önemlidir.